Η φιλία την εποχή της τεχνολογίας

Φιλία και μέσα κοινωνικής δικτύωσης! Τι πιο επίκαιρο! Σίγουρα έχετε τις δικές σας απόψεις πάνω στο θέμα. Μπορείτε στα σχόλια να τις γράψετε και να τις συζητήσουμε!

Αδιαμφισβήτητα η φιλία είναι  ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της ζωής μας. Ακόμα και ο Αριστοτέλης, ο μεγάλος αυτός φιλόσοφος της αρχαίας Ελλάδας,  αναφέρθηκε πολλές φορές στο θέμα της φιλίας. Έβλεπε τη φιλία ως μία από τις πραγματικές χαρές της ζωής και θεωρούσε πως για να ζήσει κάποιος μια ευτυχισμένη ζωή, χρειάζεται μια πραγματική φιλία. Με δικά του λόγια:

«Η φιλία είναι ένα είδος αρετής ή τουλάχιστον συνυφασμένη με την αρετή. Εκτός όμως απ΄ αυτό, η φιλία είναι και πράγμα πάρα πολύ αναγκαίο στη ζωή του ανθρώπου, γιατί κανείς δεν θα προτιμούσε να ζει χωρίς φίλους, έστω κι αν έχει στην κατοχή του όλα τα άλλα αγαθά. Γι΄αυτό ακόμα και οι πλούσιοι και εκείνοι που κατέχουν αξιώματα και πολιτική εξουσία, πιστεύουν ότι η παρουσία φίλων είναι πολύ μεγάλη ανάγκη. Εξάλλου οι άνθρωποι στη φτώχεια και στις άλλες δυστυχίες τους, πιστεύουν ότι το μόνο καταφύγιο είναι οι φίλοι. Επιπλέον, οι φίλοι συνδράμουν τους νέους, ώστε να τους αποτρέψουν από τα λάθη, και, προκειμένου, για τους μεγάλους στην ηλικία, τους φροντίζουν και αναπληρώνουν τις δυνάμεις που τους λείπουν. Δύο πηγαίνουν μαζί, διότι και οι δυο είναι πιο ικανοί να κατανοήσουν από κοινού και να ενεργήσουν».

Όμως υπάρχει πραγματική φιλία στις μέρες μας; Ποια επίδραση ασκούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στο θέμα της φιλίας και γενικότερα στις διαπροσωπικές σχέσεις των ανθρώπων και ιδιαίτερα των νέων;

Παρακάτω ακολουθούν 2 κείμενα που πραγματεύονται το θέμα της φιλίας και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, το ένα από την πλευρά ενός ψυχολόγου και το άλλο από τη θέση μιας νεαρής μαθήτριας. Εσείς τι πιστεύετε;;;; 

Η επιρροή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στις ανθρώπινες σχέσεις 

Μέσα στις βασικές ανθρώπινες ανάγκες δε μπορεί κανείς να παραλείψει τη συντροφικότητα, την οικειότητα και το αίσθημα «του ανήκειν». Φαίνεται ότι τα άτομα που ζουν απομονωμένα, με μειωμένες κοινωνικές επαφές, βιώνουν έντονα συναισθήματα μοναξιάς και αποσύνδεσης από τους άλλους. Παρόλα αυτά, στις μέρες μας με την εμφάνιση και εξέλιξη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, επικρατεί η ανησυχία ότι πολλοί άνθρωποι υποκαθιστούν τις κοινωνικές σχέσεις με εικονικές σχέσεις μέσα σε έναν κόσμο φτιαγμένο διαδικτυακά. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το Διαδίκτυο είναι ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο, το οποίο πέρα από τις άλλες χρήσεις του, βοηθά στην επικοινωνία με έναν τρόπο εντυπωσιακά γρήγορο και ευχάριστο. Δίνει την πολυτέλεια της διατήρησης της επαφής, ενώ ταυτόχρονα βοηθά στην καταπολέμηση των συναισθημάτων μοναξιάς που μπορεί να βιώνει κάποιος.

    Ερευνητικά, έχει αποδειχθεί ότι  στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι άνθρωποι προβάλλουν τις καλύτερες και πιο ενδιαφέρουσες πλευρές τις προσωπικότητάς τους. Η χαμηλή αυτοπεποίθηση, η συναισθηματική αδυναμία, οι αρνητικές πεποιθήσεις που έχει κανείς για τον εαυτό του και οι ανασφάλειες κρύβονται, με αποτέλεσμα να είναι πολύ δύσκολο να δημιουργηθεί μια ουσιαστική σχέση με βάθος, αναγνώριση και κυρίως απόλυτη αποδοχή.  Οι διαδικτυακές φιλίες υποκαθιστούν τις φιλίες στην πραγματική ζωή, κοστίζοντας την εμπειρία, την αλληλεπίδραση, την οικειότητα και τις κοινές εμπειρίες σε πραγματικό χρόνο, διότι οι πραγματικές σχέσεις στη ζωή μας είναι εξαιρετικά απαραίτητες όχι μόνο για την καθημερινή επαφή και επικοινωνία, αλλά για  τη συναισθηματική και σωματική εγγύτητα.     

    Το άγγιγμα, η οπτική επαφή και η αίσθηση ενός αρώματος δε μπορούν να αναπληρωθούν διαδικτυακά. Οι σωματικές αισθήσεις δίνουν στους ανθρώπους την αίσθηση της αγάπης, της οικειότητας και της εμπιστοσύνης. Μέσα από ένα άγγιγμα, μια αγκαλιά και ένα χάδι εκκρίνεται η ωκυτοκίνη, «η ορμόνη της αγάπης ή της χαράς», που παράγεται στον εγκέφαλο και  βοηθά στη δημιουργία κοινωνικών δεσμών χτίζοντας σχέσεις εμπιστοσύνης. Η δεκτικότητα προς τους άλλους, η ευκολία στη σύνδεσή μας μαζί τους, η ενσυναίσθηση και η αποδοχή τους είναι όλα αποτελέσματα της ωκυτοκίνης.     Η κοινωνική υποστήριξη μπορεί να είναι ένας από τους πιο ισχυρούς προγνωστικούς παράγοντες για τη θετική ψυχική υγεία. Οι κοινωνικές επαφές, η συναισθηματική υποστήριξη και η αλληλεπίδραση με τους άλλους φαίνεται ότι μπορεί να μας προστατέψει από ψυχικές και σωματικές παθήσεις. Όπως όλα αυτά που γίνονται στη ζωή μας με μεγάλη ευκολία, έτσι και οι σχέσεις, φιλικές ή ερωτικές, εάν δεν προσπαθήσουμε και δεν πάρουμε τον κατάλληλο χρόνο, δε θα έχουμε την πολυτέλεια να γνωρίσουμε ουσιαστικά τον άλλον, αλλά πάνω απ όλα τον ίδιο μας τον εαυτό!

 Άντζελα Π. Νικήτα Κλινικός Ψυχολόγος-Ψυχολόγος της Υγείας

Πηγή: www.corfuland.gr

Ψεύτικοι ή αληθινοί οι φίλοι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης; Μπορούμε να στηριχτούμε σε αυτούς όταν τους έχουμε ανάγκη;

ΖΖούμε στην εποχή του τηλεφώνου, της τηλεόρασης και του υπολογιστή. Μια εποχή που χαρακτηρίζεται τόσο από την ευρεία χρήση των ηλεκτρονικών συσκευών όσο και από τη ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας με σκοπό τη διευκόλυνση και την απλοποίηση της ζωής μας. Η νέα γενιά έχει προσαρμοστεί τόσο σ? αυτή την εποχή που δείχνει να έχει εθιστεί σε αυτόν τον τρόπο ζωής.

Όλοι οι νέοι γνωρίζουν άπταιστα τη «γλώσσα» των υπολογιστών και έχουν εντάξει στην καθημερινότητα τους την τηλεόραση και το κινητό τηλέφωνο ως μέσα επικοινωνίας αλλά και ενημέρωσης. Λόγω της τεράστιας χρήσης αυτών των μηχανημάτων έχουν γίνει πολλές συζητήσεις και έρευνες σχετικά με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα που έχουν. Αρχικά ο υπολογιστής δίνει την ευκαιρία, μέσω των δικτύων κοινωνικής δικτύωσης όπως το facebook  ή το twitter, της εύκολης και ταχύτητας επικοινωνίας από τη μια άκρη του κόσμου στην άλλη. Επίσης, επιτρέπει σε όλα τα άτομα, ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου και χρώματος να εκφράζουν τις απόψεις, τα πιστεύω και τις ανησυχίες του  χωρίς να πρέπει να λογοδοτήσουν ή να συμφωνούν μεταξύ τους. Επιπλέον, αυτά τα μέσα είναι φορείς πληροφοριών και έχουν την ικανότητα τόσο να ενημερώνουν όσο και να ψυχαγωγούν τους χρήστες τους. Τέλος, μέσω του facebook και του twitter, άτομα που είναι εσωστρεφή και κλειστοί χαρακτήρες έχουν τη δυνατότητα να κοινωνικοποιηθούν, να γίνουν πιο εξωστρεφείς και να δείξουν κάποια στοιχεία του χαρακτήρα και της προσωπικότητας τους.

Από την άλλη πλευρά, υποστηρίζεται η άποψη ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κλείνουν τους ανθρώπους στον εαυτό τους και τους απομακρύνουν από το περιβάλλον και τον έξω κόσμο. Είναι γνωστό, επίσης, ότι ένα μεγάλο θεωρητικό πλεονέκτημα των μέσων αυτών είναι τελικά ψεύτικο και παραπλανητικό. Πολλοί άνθρωποι κυρίως νέοι ανοίγουν λογαριασμούς στο facebook πιστεύοντας πως θα αποκτήσουν περισσότερους φίλους και θα γίνουν κοινωνικά αποδεκτοί. Αυτό είναι  μια μεγάλη πλάνη μια μεγάλη απάτη. Οι δικτυακοί φίλοι σπάνια, έως και ποτέ, μπορούν να πάρουν θέση και να παίξουν καταλυτικό ρόλο σε θέματα συμπαράστασης και υποστήριξης όπως ένας πραγματικός φίλος. Δεν μπορούν να χαρούν μαζί μας και να μας «κρατάνε» το χέρι σε δύσκολες στιγμές. Δεν μπορούμε να στηριχτούμε σ΄ αυτούς όταν έχουμε ανάγκη και ούτε αυτοί μπορούν να μας αποτρέψουν από τα καθημερινά μας λάθη, από τα οποία μας προστατεύουν οι πραγματικοί μας φίλοι. Επιπλέον, δεν πρέπει να ξεχνάμε, πως η άμεση επικοινωνία, αυτή που γίνεται πρόσωπο με πρόσωπο, δεν αντικαθίσταται από καμία έμμεση επικοινωνία μέσω facebook ή μηνυμάτων.

Τέλος, πολλοί κίνδυνοι μπορεί να κρύβονται στο facebook τόσο από επιτήδειους που έχουν ως σκοπό την εκμετάλλευση και τη δημόσια προβολή  προσωπικών μας δεδομένων όσο και λόγω της ηλεκτρονικής βίας και του εκβιασμού, γεγονότα για τα οποία ακούμε καθημερινά πολλά περιστατικά.

Συνοψίζοντας, πιστεύω πως κανένας δεν μπορεί να αγνοήσει και να απεξαρτηθεί πλήρως από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αφού είναι πλέον ενταγμένα στην καθημερινότητα μας, αλλά θεωρώ απαραίτητο να προτιμούμε και να επιλέγουμε να περνούμε όσο περισσότερο χρόνο μπορούμε με φίλους και με άτομα που νοιάζονται πραγματικά για εμάς, παρά να εθιζόμαστε και να σπαταλάμε χρόνο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Χατζή Ελένη, Γ? Τάξη (Γυμνάσιο Λεπτοκαρυάς)

Χόρχε Λουίς Μπόρχες, «Ποίημα στους φίλους»

Δεν μπορώ να σου δώσω λύσεις

για όλα τα προβλήματα της ζωής σου,

ούτε έχω απαντήσεις

για τις αμφιβολίες και τους φόβους σου ˙

όμως μπορώ να σ’ ακούσω

και να τα μοιραστώ μαζί σου.

Δεν μπορώ ν’ αλλάξω

το παρελθόν ή το μέλλον σου.

Όμως όταν με χρειάζεσαι

θα είμαι εκεί μαζί σου.

Δεν μπορώ να αποτρέψω τα παραπατήματα σου.

Μόνο μπορώ να σου προσφέρω το χέρι μου

να κρατηθείς και να μη πέσεις.

Οι χαρές σου, οι θρίαμβοι και οι επιτυχίες σου

δεν είναι δικές μου.

Όμως ειλικρινά απολαμβάνω να σε βλέπω ευτυχισμένο.

Δεν μπορώ να περιορίσω μέσα σε όρια

αυτά που πρέπει να πραγματοποιήσεις,

όμως θα σου προσφέρω τον ελεύθερο χώρο

που χρειάζεσαι για να μεγαλουργήσεις.

Δεν μπορώ να αποτρέψω τις οδύνες σου

όταν κάποιες θλίψεις

σου σκίζουν την καρδιά,

όμως μπορώ να κλάψω μαζί σου

και να μαζέψω τα κομμάτια της

για να την φτιάξουμε ξανά πιο δυνατή.

Δεν μπορώ να σου πω ποιος είσαι

ούτε ποιος πρέπει να γίνεις.

Μόνο μπορώ

να σ' αγαπώ όπως είσαι

και να είμαι φίλος σου.

Αυτές τις μέρες σκεφτόμουν

τους φίλους μου και τις φίλες μου,

δεν ήσουν πάνω

ή κάτω ή στη μέση.

Δεν ήσουν πρώτος

ούτε τελευταίος στη λίστα.

Δεν ήσουν το νούμερο ένα ούτε το τελευταίο.

Να κοιμάσαι ευτυχισμένος.

Να εκπέμπεις αγάπη.

Να ξέρεις ότι είμαστε εδώ περαστικοί.

Ας βελτιώσουμε τις σχέσεις με τους άλλους.

Να αρπάζουμε τις ευκαιρίες.

Να ακούμε την καρδιά μας.

Να εκτιμούμε τη ζωή.

Πάντως δεν έχω την αξίωση να είμαι

ο πρώτος, ο δεύτερος ή ο τρίτος

στη λίστα σου.

Μου αρκεί που με θέλεις για φίλο.

Ευχαριστώ που είμαι.

[πηγή: Χόρχε Λουίς Μπόρχες, Ποιήματα, μετάφρ. Δ. Καλομοίρης , Ελληνικά Γράμματα, 1995 ]

Και κάποια αποφθέγματα για τη φιλία...

1. Φιλία εστί μία ψυχή εν δυσί σώμασιν ενοικουμένη.

μτφρ: Η φιλία είναι μια ψυχή που κατοικεί σε δυο σώματα.

Αριστοτέλης, 384-322 π.Χ., Αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος

2. Λίγοι άνθρωποι το έχουν στη φύση τους αυτό: να τιμούν χωρίς φθόνο τον ευτυχισμένο φίλο τους.

Αισχύλος, 525-456 π.Χ., Αρχαίος τραγικός ποιητής

3. Φίλος είναι κάποιος που σου δίνει πλήρη ελευθερία να είσαι ο εαυτός σου.

Jim Morrison, 1943-1971, Αμερικανός τραγουδιστής

4. Ο έρωτας ξεγυμνώνει τα σώματα. Η φιλία ξεγυμνώνει τους χαρακτήρες.

C.S. Lewis, 1898-1963, Ιρλανδός συγγραφέας

5. Οι σιωπές κάνουν τις πραγματικές συζητήσεις μεταξύ φίλων. Αυτό που μετράει δεν είναι να μιλάς, αλλά να μη χρειάζεται να μιλήσεις.

Margaret Lee Runbeck, 1905-1956, Αμερικανίδα συγγραφέας

6. Αληθινός φίλος είναι αυτός που παραβλέπει τις αποτυχίες σου και αντέχει τις επιτυχίες σου.

Doug Larson, 1926-, Αμερικανός αρθρογράφος

7. Εκτιμώ τον φίλο που βρίσκει χρόνο για μένα στην ατζέντα του, αλλά βασίζομαι στον φίλο που, για μένα, δεν συμβουλεύεται την ατζέντα του.

Robert Brault, σύγχρονος Αμερικανός γνωμικογράφος

8. Το να περπατάς με ένα φίλο στο σκοτάδι είναι καλύτερο από το να περπατάς μόνος στο φως.

Helen Keller, 1880-1968, Αμερικανίδα συγγραφέας

9. Είναι φίλος μου όποιος μιλάει καλά για μένα πίσω από την πλάτη μου.

Thomas Fuller, 1608-1661, Άγγλος στοχαστής

10. Πραγματικός φίλος είναι αυτός που έρχεται κοντά όταν όλος ο υπόλοιπος κόσμος απομακρύνεται.

Walter Winchell, 1897-1972, Αμερικανός δημοσιογράφος

11. Ένα μοναδικό τριαντάφυλλο μπορεί να είναι ο κήπος μου… ένας μοναδικός φίλος, ο κόσμος μου.

Leo Buscaglia, 1924-1998, Αμερικανός συγγραφέας αυτοβοήθειας

12. Η απώλεια ενός φίλου είναι σαν την απώλεια ενός μέλους του σώματος: Ο χρόνος μπορεί να απαλύνει τον πόνο της πληγής, αλλά η απώλεια δεν μπορεί να αποκατασταθεί.

Robert Southey, 1774-1843, Άγγλος ποιητής

13. Η φιλία δεν είναι κάτι που σου μαθαίνουν στο σχολείο. Αλλά αν δεν έχεις μάθει το νόημα της φιλίας, στην πραγματικότητα δεν έχεις μάθει τίποτα.

Muhammad Ali

14. Όλοι ακούνε αυτά που λες. Οι φίλοι ακούνε με προσοχή αυτά που λες. Οι καλοί φίλοι ακούνε αυτά που δεν λες.

Ανώνυμος